Vraag & antwoord

Het woordenboek definieert homoseksualiteit als: de seksuele voorkeur die wordt gekenmerkt door een romantisch of seksueel verlangen naar mensen van dezelfde sekse. Het woord homoseksualiteit is afgeleid van het Griekse woord 'homos' (gelijk) en het Latijnse woord 'sexus' (geslacht). Er kan onderscheid gemaakt worden tussen homoseksuele gevoelens, homoseksueel gedrag en homoseksuele identiteit.
In hoeverre homoseksualiteit aangeboren is dan wel het resultaat van een ontwikkeling die op jonge leeftijd begint, is moeilijk te zeggen. Homoseksualiteit is een diep geworteld gevoel, waarvan je vaak de indruk hebt dat het helemaal bij je hoort. Veel mensen hebben dan ook het idee dat ze zo geboren zijn. Het is waarschijnlijk een complex van factoren dat ertoe bijdraagt dat homoseksuele gevoelens zich ontwikkelen. Bepaalde erfelijke en biologische factoren kunnen een rol spelen. Maar ook de ontwikkeling die al begint bij (of misschien zelfs) voor de geboorte speelt een rol.
Vanaf het begin van de psychiatrie werd homoseksualiteit gezien als een psychische stoornis. In 1973 is homoseksualiteit verwijderd uit de DSM, het handboek dat psychische stoornissen beschrijft. In deze tijd wordt homoseksualiteit niet meer gezien als een ziekte, er is dus ook geen sprake van genezing van homoseksualiteit. Ondanks de heersende opvattingen met betrekking tot homoseksualiteit zijn er mensen die hun homoseksuele gevoelens als ongewenst ervaren of in conflict komen met hun waarden en normen of geloofsopvatting. Zij kunnen of willen geen seksuele relatie aangaan met iemand van hetzelfde geslacht, sommigen zoeken hulp om te leren omgaan met hun homoseksuele gevoelens, zodat deze een minder grote impact hebben op hun dagelijkse leven. Enkelen blijken in staat een goed en bevredigend, maar zeker niet altijd gemakkelijk, huwelijk aan te gaan. Voor een aantal is een celibatair leven een zinvolle en goed begaanbare weg. Anderen kiezen uiteindelijk toch voor een homorelatie.
Seksualiteit is geen 'statisch' gegeven: gevoelens kunnen tijdens je leven veranderen. Het is duidelijk dat seksualiteit in de kinderjaren iets heel anders is dan tijdens de pubertijd. In de pubertijd kun je soms in een rollercoaster van gevoelens terecht komen. Je wordt verliefd op een jongen maar je vindt meisjes ook heel aantrekkelijk. Je vraagt je af: Ben ik hetero? Of ben ik homo? Als jong volwassene kom je meestal in wat rustiger vaarwater. Je krijgt een vaste relatie met een man of met een vrouw, met iemand van hetzelfde geslacht of juist iemand van het andere geslacht. Weer anderen leven al met al (met vrienden en familie) 'tevreden alleen'. Maar ook dat is niet altijd een vast gegeven voor de rest van je leven. Op een website van het COC vind je hierover ook informatie. Op de vraag: 'Kunnen hetero's homo worden?' geven zij het volgende antwoord: Ja. Mensen die zichzelf heteroseksueel noemen, kunnen zich aangetrokken voelen tot iemand van hetzelfde geslacht of wel eens fantaseren over homo- of lesbische seks. Ze kunnen halsoverkop verliefd worden op iemand van hetzelfde geslacht of na een heterorelatie een homo- of lesbische relatie aangaan. Andersom kunnen mensen die zichzelf als homoseksueel zien, ook heteroseksuele contacten hebben of hebben gehad. (...) Hetero's kunnen schrikken van homoseksuele gevoelens. Omdat homoseksuele gevoelens minder geaccepteerd zijn dan heteroseksuele gevoelens, kunnen ze die gevoelens eerder wegstoppen. Aan de andere kant kan iemand die altijd open als homo of lesbo geleefd heeft, ook op intolerante reacties stuiten wanneer hij of zij een heterorelatie aangaat. Tot zover het citaat van het COC. Dit is ook wat wij waarnemen. Blijkbaar is er bij sommige mensen een 'beweging' mogelijk in twee richtingen. Dit is iets wat spontaan gebeurt. Het is niet wat je zelf kunt afroepen.
Het woord homoseksualiteit of homoseksueel komt in de Bijbel niet voor. Wel zijn er enkele bekende teksten die in dit verband vaak worden aangehaald. Je vind deze teksten in:
  • Genesis 19:5 en Rechters 19:22, waar de mannen van de stad tegen de man, die onderdak verleent aan gasten, zeggen: "Laat die gast van u naar buiten komen, we willen hem nemen!"
  • Leviticus 18:22 en 20:13, waar staat: "Je mag niet het bed delen met een man zoals met een vrouw."
  • Romeinen 1:26 en 27, waar Paulus schrijft: "Daarom heeft God hen uitgeleverd aan onterende verlangens. De vrouwen hebben de natuurlijke omgang verruild voor de tegennatuurlijke, en ook de mannen hebben de natuurlijke omgang met vrouwen losgelaten en zijn in hartstocht voor elkaar ontbrand. Mannen plegen ontucht met mannen; zo worden ze ervoor gestraft dat ze van God zijn afgedwaald."
  • 1 Korinthe 6:9 en 10, waar staat: "Weet u niet dat wie onrecht doet geen deel zal hebben aan het koninkrijk van God? Vergis u niet. Ontuchtplegers noch afgodendienaars, overspeligen, schandknapen noch knapenschenders, dieven noch geldwolven, dronkaards, lasteraars noch uitbuiters zullen deel hebben aan het koninkrijk van God."
  • 1 Timoteus 1:9 en10, waar staat dat de wet er is "voor wie zich aan wet of gezag niet stoort, voor goddelozen en zondaars, die alles wat heilig is verachten en ontwijden, die hun eigen vader of moeder doden, voor moordenaars, ontuchtplegers, knapenschenders, slavenhandelaars, leugenaars en plegers van meineed."
Voor de aangehaalde teksten is gebruik gemaakt van de NBV.
De conclusies die uit de bovengenoemde teksten getrokken worden, zijn zeer uiteenlopend.
  • Sommige christenen concluderen uit deze teksten dat zowel homoseksuele gevoelens als homoseksueel gedrag voor God een gruwel zijn en dus ten zeerste moeten worden afgekeurd. In extremo kan dit standpunt zowel in kerken als in families leiden tot buitensluiting van homo's en lesbiennes.
  • Sommigen maken onderscheid tussen homoseksuele gevoelens en homoseksueel gedrag. Homoseksuele gevoelens worden gezien als een gevolg van de zondeval. Hierom mag je een persoon niet veroordelen. De kerk zal proberen de persoon te steunen in zijn/haar strijd, maar wijst de homoseksuele praxis af. Eind 2013 is er in de CGK na jarenlange studie een rapport verschenen waarin mensen met een homoseksuele gerichtheid nadrukkelijk dezelfde plaats krijgen in de kerkelijke gemeenschap als ieder ander, maar waarin ook geconcludeerd wordt dat "seksuele omgang tussen mensen van gelijk geslacht en relaties waarin die omgang gestalte krijgt, niet in overeenstemming met het Woord van God zijn en derhalve zonde moeten worden genoemd". (Samenvatting studierapport homoseksualiteit en homoseksuele relaties, pag 7)
  • Anderen zien in deze teksten een afkeuring van homoseksuele losbandigheid die als zonde wordt gezien, maar zijn van mening dat de Bijbel niet spreekt over homoseksuele relaties. Of men zegt dat deze teksten gaan over afgodendienst en schending van het gastrecht en dus helemaal niets te zeggen hebben over homoseksueel gedrag. Daaruit leiden zij af dat God relaties gebaseerd op liefde en trouw, dus ook de relatie tussen twee mensen van hetzelfde geslacht, goedkeurt.
  • Dan zijn er ook christenen die in de Bijbel lezen dat homoseksueel gedrag zonde wordt genoemd. Ze vinden het echter te moeilijk om dit aan anderen op te leggen. Vanuit een gevoel van barmhartigheid vinden ze dat ze homoseksuele relaties wel moeten accepteren.
Onderweg.nu staat in de traditie van twintig eeuwen christelijke kerk en deelt de geloofsopvatting zoals deze in de apostolische geloofsbelijdenis is verwoord. De basis voor de manier waarop Onderweg.nu naar relaties en seksualiteit kijkt, vind je op de eerste bladzijden van de Bijbel. In Genesis 1 en 2 wordt beschreven hoe God de mensen geschapen heeft. Als evenbeeld van God schiep Hij hem, mannelijk en vrouwelijk schiep Hij de mensen. God heeft eerst Adam geschapen, maar Adam was alleen. Toen God dat zag, zei Hij: 'Het is niet goed dat de mens alleen is' en Hij gaf hem Eva. Adam voelde zich direct verwant met deze vrouw, zij was aan hem gelijk, zijn eigen gebeente, zijn eigen vlees. En dan staat er: Zo komt het dat een man zich losmaakt van zijn vader en moeder en zich hecht aan zijn vrouw, met wie hij één van lichaam wordt. Het huwelijk is onderdeel van Gods scheppingsplan, God bepaalt het huwelijk als de plek waar man en vrouw van hun seksuele relatie kunnen genieten. Mensen van Onderweg.nu geloven dat deze leefregel van God geldt voor alle mensen die Jezus willen volgen. Meer dan de boven aangehaalde teksten die in de Bijbel gevonden worden met betrekking tot homoseksuele gedragingen is deze visie van Onderweg.nu op seksualiteit in het algemeen ook bepalend voor haar visie op homoseksualiteit.
Op deze vraag worden ook in christelijke kringen heel verschillende antwoorden gegeven. Voordat op deze vraag wordt ingegaan is het goed eerst stil te staan bij de vraag wat zonde is. Het woord voor zonde dat in het Grieks wordt gebruikt, is 'hamartia'. Dit is van oorsprong een begrip uit het boogschieten en betekende zoiets als het missen van het doel. Zoals in de vorige vraag al is gezegd, is Onderweg.nu van mening dat de seksuele relatie een plek hoort te krijgen in het huwelijk tussen een man en een vrouw. Dus niet alleen homoseksueel gedrag, maar elke vorm van seksueel gedrag buiten de door God gestelde grenzen van het huwelijk, mist het doel dat God vanaf het begin had met seksualiteit en is in die zin zonde. Misschien is er bij jou in de kerk wel gesproken over de gruwel van homoseksualiteit en heb je het idee dat dat wel de ergste is van alle zonden. Toch is dat niet de boodschap van de Bijbel. Prof. dr. A.L.Th. de Bruijne schrijft in het blad De Reformatie: "in het licht van de Bijbel concludeer ik dat Gods afschuw over egoïsme en oneerlijkheid in de omgang met geld en goed (genotzucht, zwart verdienen) of over het harde oordelen over elkaar in de kerk minstens even groot moet zijn als over relaties van homofielen die al worstelend kiezen voor een noodoplossing. Het wordt gauw schijnheilig om extra te focussen op bepaalde zonden, nota bene van mensen die meestal in grote nood verkeren, en intussen andere zonden (die vaak veel gemakkelijker te laten zouden zijn!) te bagatelliseren." Dat de Bijbel homoseksuele gedragingen beschrijft als zonde, betekent niet dat iemand die homoseksuele gevoelens heeft, zich daarover schuldig moet voelen of daarom zondig is. Het feit dat je diep van binnen een aantrekkingskracht ervaart voor mensen van hetzelfde geslacht is op zich géén zonde! Wel ben je verantwoordelijk voor de keuzes die je maakt op dit gebied. Soms is dat een weg van vallen en opstaan. Onderweg.nu wil geen veroordeling uitspreken over mensen die een moeilijke strijd voeren op het terrein van seksualiteit. Mensen van Onderweg.nu kennen vanuit eigen ervaring Gods geduld, Zijn vergeving en Zijn onvoorwaardelijke liefde. Zij weten uit ervaring dat als zij hun zonden belijden God, die trouw en rechtvaardig is, hun zonden vergeeft en hen reinigt van alle kwaad (1 Johannes 1:9).
Onderweg.nu ziet het als de roeping van iedere christen om na zijn bekering een leven te gaan leiden, dat steeds vernieuwd wordt naar het beeld van zijn Schepper (Kolosse 3:10). Als christen word je dus vernieuwd, je groeit, je verandert. Je leert leven in een liefdevolle relatie met God en gaat steeds meer op de Heer Jezus lijken. Je gaat leren om keuzes te maken die in overeenstemming zijn met je verlangen om een leven te leiden in overeenstemming met Gods bedoeling. Onderweg.nu denkt dat het belangrijk is dat je leert om met homoseksuele gevoelens om te gaan. Het is zeker niet de bedoeling dat je je gevoelens ontkent of wegduwt. De volgende kernzinnen verwoorden de benadering van Onderweg.nu:
  • homoseksuele gevoelens aanvaarden;
  • homoseksuele gevoelens bespreekbaar maken;
  • leren omgaan met deze gevoelens;
  • deze gevoelens als aanleiding beschouwen voor geestelijke groei;
  • je identiteit niet zoeken in deze gevoelens maar leven vanuit de wetenschap dat je geliefd bent en waardevol in de ogen van God.
Sommige mensen merken dat er na verloop van tijd gevoelens boven komen voor het andere geslacht naast of in plaats van de gevoelens voor het eigen geslacht. Onderweg.nu gelooft niet dat verandering van seksuele gerichtheid het ultieme doel is voor de christen met homoseksuele gevoelens. Hoewel we geloven dat God een God is die krachtig werkt en dat bij Hem alle dingen mogelijk zijn, weten we dat het er in de eerste plaats om gaat Christus te volgen. Elders op deze website kun je persoonlijke verhalen lezen van mensen die vertellen hoe zij samen met God en andere mensen geleerd hebben hun gevoelens onder ogen te zien en een plaats te geven in hun leven.
Als je christen bent en je hebt homoseksuele gevoelens, dan is het vaak moeilijk om je weg daarin te vinden. Er zijn kerken die ervan uitgaan dat de Bijbel niet spreekt over homorelaties gebaseerd op liefde en trouw. Men beschouwt deze relaties dan ook als goed, men kan in deze kerken deze relaties ook laten zegenen. Als jij jezelf herkent in hoe Onderweg.nu naar relaties en seksualiteit kijkt, dan weet je je misschien geaccepteerd met de gevoelens die je hebt. Maar je kunt in deze kerken tegelijk het gevoel hebben er alleen voor te staan omdat je de overtuiging hebt dat God een andere weg voor jou heeft. Er zijn ook kerken waar gesproken wordt over de Bijbelteksten uit Leviticus waar homoseksuele handelingen een gruwel worden genoemd of waar het onderwerp voor jouw gevoel doodgezwegen wordt. Niet bepaald een omgeving waar je gemakkelijk praat over wat jij diep van binnen voelt. Ook daar kun je het gevoel hebben er alleen voor te staan.
Als Onderweg.nu vinden we het belangrijk dat jij je verhaal kwijt kunt en dat je merkt dat je gehoord en begrepen wordt. Je hebt mensen nodig die je willen ondersteunen en bemoedigen. Mensen, die je niet laten vallen als het moeilijk voor je is. Mensen, die de genade, barmhartigheid en vergeving die zij zelf van God ontvangen hebben ook weer aan jou willen doorgeven. Misschien heb je het idee dat je uit twee mogelijkheden moet kiezen, een andere weg zie je niet: 1. Je stopt je homoseksuele gevoelens zo diep mogelijk weg, je praat er niet over en voert een eenzame strijd. Je wilt als christen leven, je 'dood houden voor de zonde' en je gaat een moeizame weg van vallen en opstaan. De overwinning, die je misschien verwacht als beloning van God op jouw inspanning, blijft uit. Je voelt je eenzaam, moegestreden en teleurgesteld in God. Je ziet nog maar één uitweg... 2. Je accepteert dat je homo bent. Je stelt je open voor een relatie met iemand van je eigen geslacht. Je zoekt een homovriendelijke kerk waar een relatie in liefde en trouw wordt ingezegend, maar diep van binnen knaagt er een gevoel dat je iets van je persoonlijke relatie met God opgeeft... In zo'n situatie kun je bij Onderweg.nu terecht. Daar tref je mensen die je willen ondersteunen en aanmoedigen om Jezus in alle dingen de Heer van je leven te laten zijn. Mensen die zelf ook met Jezus onderweg zijn op een 'derde weg'. Misschien wil jij ook overwegen om deze weg te gaan. 3. Je stopt je gevoelens niet weg. Je aanvaardt dat ze er zijn. Je accepteert jezelf inclusief je homoseksuele gevoelens. Maar je richt je focus op wie je bent als geliefd kind van de Vader en niet op je seksuele gevoelens. Bij God mag je komen zoals je bent, en je mag jezelf gaan zien zoals Hij je ziet: waardevol, je bent de moeite waard! God verbindt zich met mensen zoals ze zijn. Geen ideale of perfecte mensen. Geen superchristenen die alles op orde hebben. Juist met onvolmaakte en gebroken mensen gaat Hij op weg. Het is geen weg naar een leven zonder problemen. Het is leven vanuit je hart in verbondenheid met God en met anderen. Je gaat in de relatie die je hebt met God en met mensen om je heen ontdekken wie je werkelijk bent. Dan durf je de moeilijke kwesties in je leven onder ogen te zien en ermee aan de slag te gaan. Dat kan leiden tot groei en ontplooiing. Eigenlijk is dit een weg niet alleen voor mensen met een homoseksuele gerichtheid. Leven is groeien en veranderen. Dat geldt voor ieder mens.
In hoeverre homoseksualiteit aangeboren is dan wel het resultaat van een ontwikkeling die op jonge leeftijd begint, is moeilijk te zeggen. Homoseksualiteit is een diep geworteld gevoel, waarvan je vaak de indruk hebt dat het helemaal bij je hoort. Veel mensen hebben dan ook het idee dat ze zo geboren zijn. Het is waarschijnlijk een complex van factoren dat ertoe bijdraagt dat homoseksuele gevoelens zich ontwikkelen. Bepaalde erfelijke en biologische factoren kunnen een rol spelen. Maar ook de ontwikkeling die al begint bij (of misschien zelfs) voor de geboorte speelt een rol.